Xúc tiến thương mại là hoạt động thúc đẩy, tìm kiếm cơ hội mua bán hàng hoá và cung ứng dịch vụ, gồm khuyến mại, quảng cáo thương mại, trưng bày giới thiệu hàng hoá dịch vụ, và hội chợ triển lãm thương mại. Đó là định nghĩa tại Điều 3 Luật Thương mại 2005. Với doanh nghiệp xuất khẩu, phần quan trọng nhất là hội chợ quốc tế và kết nối người mua, do ba khối cùng làm: nhà nước, hiệp hội và tư nhân.
Bài này giải thích từng khối làm phần nào, phần nào có ngân sách hỗ trợ, phần nào doanh nghiệp phải tự lo. Wisematch thuộc khối tư nhân và đã cùng làm với khối nhà nước trong năm sự kiện năm 2024, nên chúng tôi kể bằng những việc có ngày tháng.
1. Xúc Tiến Thương Mại Là Gì Theo Luật
Khoản 10 Điều 3 Luật Thương mại 2005 gom xúc tiến thương mại thành bốn nhóm hoạt động.
| Nhóm hoạt động | Ví dụ dễ hình dung | Ai thường làm |
|---|---|---|
| Khuyến mại | Giảm giá, tặng quà, dùng thử | Doanh nghiệp bán hàng |
| Quảng cáo thương mại | Quảng cáo sản phẩm trên báo, mạng, biển bảng | Doanh nghiệp và đơn vị quảng cáo |
| Trưng bày, giới thiệu hàng hoá, dịch vụ | Phòng trưng bày, tuần hàng Việt, khu giới thiệu sản phẩm | Doanh nghiệp, hiệp hội, cơ quan xúc tiến |
| Hội chợ, triển lãm thương mại | Gulfood, Anuga, THAIFEX, Vietfood & Beverage | Ban tổ chức hội chợ, cơ quan xúc tiến, đơn vị tư nhân |
Nguồn: Luật Thương mại 2005, Điều 3 khoản 10. Hoạt động xúc tiến thương mại được hướng dẫn chi tiết tại Nghị định 81/2018/NĐ-CP.
Nghĩa là khi một siêu thị giảm giá cuối tuần, đó cũng là xúc tiến thương mại. Nhưng khi người làm xuất khẩu nói “đi xúc tiến thương mại”, họ gần như luôn nói về nhóm thứ ba và thứ tư: mang hàng ra nước ngoài để gặp người mua.
1.1. Xúc Tiến Thương Mại Khác Gì Tiếp Thị
Tiếp thị là việc của một doanh nghiệp với khách hàng của mình. Xúc tiến thương mại, theo cách dùng trong ngành xuất khẩu, là việc tạo ra chỗ gặp giữa nhiều người bán và nhiều người mua: một hội chợ, một đoàn giao thương, một hội nghị kết nối. Doanh nghiệp không tự tổ chức được chỗ gặp đó, nên mới cần ba khối ở các mục dưới.
2. Hai Loại Xúc Tiến Thương Mại Doanh Nghiệp Hay Gặp
| Xúc tiến trong nước | Xúc tiến xuất khẩu | |
|---|---|---|
| Mục tiêu | Bán hàng ở thị trường nội địa | Tìm người mua ở nước ngoài |
| Hình thức chính | Hội chợ trong nước, khuyến mại, kết nối cung cầu | Hội chợ quốc tế, đoàn giao thương, hội nghị thị trường |
| Người mua | Người tiêu dùng, đại lý, siêu thị trong nước | Nhà nhập khẩu, nhà phân phối, chuỗi bán lẻ nước ngoài |
| Việc chuẩn bị riêng | Hàng và giá | Chứng nhận, nhãn theo thị trường đích, tài liệu tiếng Anh, điều kiện giao hàng |
Phần còn lại của bài nói về xúc tiến xuất khẩu, vì đó là nơi doanh nghiệp hay nhầm ai làm phần nào.
3. Khối Nhà Nước Làm Phần Nào
Nhà nước làm ba việc mà tư nhân khó làm: đặt chính sách, cấp ngân sách hỗ trợ, và đứng tên quốc gia tại hội chợ.
3.1. Các Cơ Quan Chính
- Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương. Cơ quan quản lý nhà nước về xúc tiến thương mại, chủ trì Chương trình cấp quốc gia về xúc tiến thương mại.
- Trung tâm Xúc tiến thương mại nông nghiệp, Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Tổ chức khu gian nông sản, thực phẩm tại hội chợ nước ngoài. Tại Gulfood 2026, đơn vị này tổ chức khu Foods of Vietnam rộng 240 m² với 30 doanh nghiệp.
- Sở Công Thương và trung tâm xúc tiến của tỉnh, thành phố. Tổ chức đoàn cho doanh nghiệp trên địa bàn, ví dụ Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP.HCM.
- Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài. Cung cấp thông tin thị trường và hỗ trợ tại chỗ.
Nguồn về khu Foods of Vietnam: báo Nhân Dân ngày 28/01/2026.
3.2. Chương Trình Cấp Quốc Gia Về Xúc Tiến Thương Mại
Đây là chương trình dùng ngân sách nhà nước để hỗ trợ một phần chi phí cho doanh nghiệp tham gia các hoạt động xúc tiến, trong đó có hội chợ ở nước ngoài. Chương trình được quy định tại Nghị định 28/2018/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 14/2024/NĐ-CP và Nghị định 230/2026/NĐ-CP.
Doanh nghiệp không tự nộp đơn xin tiền. Chương trình chạy qua các “đơn vị chủ trì”, thường là tổ chức xúc tiến thương mại và hiệp hội ngành hàng. Đơn vị chủ trì xây đề án, được phê duyệt, rồi mời doanh nghiệp tham gia.
Theo Nghị định 230/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ 25/06/2026, đơn vị chủ trì gửi hồ sơ đề xuất đề án trước ngày 30/5 của năm trước năm kế hoạch.
Nghĩa là một đoàn có hỗ trợ ngân sách đi hội chợ năm 2027 đã phải được đề xuất từ trước 30/05/2026. Đây là lý do doanh nghiệp tìm tới đoàn nhà nước vào tháng 10 thường nhận được câu trả lời “đã chốt danh sách”. Cơ chế này chạy theo kế hoạch năm, không chạy theo nhu cầu phát sinh của từng công ty.
Nguồn: Nghị định 28/2018/NĐ-CP; Nghị định 230/2026/NĐ-CP theo báo Công Thương ngày 26/06/2026. Mức hỗ trợ cụ thể theo từng đề án, bạn hỏi đơn vị chủ trì.
3.3. Phần Nhà Nước Không Làm Thay
Đoàn nhà nước lo gian hàng chung và một phần chi phí. Phần còn lại vẫn là việc của doanh nghiệp: tài liệu tiếng Anh, bảng giá, hàng mẫu, lịch gặp người mua, và việc liên hệ lại sau hội chợ. Gian đẹp và có cờ Việt Nam không tự tạo ra đơn hàng.
3.4. Năm Câu Nên Hỏi Trước Khi Vào Một Đoàn
Dù đoàn của khối nào, năm câu này cho bạn biết mình đang mua gì.
- Gian của đoàn nằm ở sảnh nào, mã gian là gì, và doanh nghiệp tôi được bao nhiêu mét mặt tiền?
- Khoản nào đoàn trả, khoản nào tôi tự trả? Xin danh sách bằng văn bản.
- Hàng mẫu đi chung chuyến của đoàn hay tôi tự gửi, hạn chót ngày nào?
- Ai xếp lịch gặp người mua, đoàn hay tôi?
- Sau hội chợ, đoàn có làm gì với danh sách khách đã ghé gian không?
Một đoàn trả lời được cả năm câu bằng văn bản là đoàn đã làm việc này nhiều lần. Câu thứ hai quan trọng nhất, vì phần lớn tranh cãi sau chuyến đi tới từ khoản “tưởng đã gồm”. Bài bảng tính chi phí đi Gulfood 2027 liệt kê các khoản đó cho một hội chợ cụ thể.
4. Khối Hiệp Hội Ngành Hàng Làm Phần Nào
Hiệp hội đứng giữa nhà nước và doanh nghiệp. Họ hiểu một ngành hàng sâu hơn cơ quan xúc tiến chung, và thường là đơn vị chủ trì đề án trong chương trình quốc gia.
- Tổ chức gian hàng chung theo ngành. Tại Gulfood 2026, Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam có 26 doanh nghiệp hội viên tham dự trong khu của hiệp hội.
- Cung cấp thông tin thị trường và tiêu chuẩn của ngành.
- Lên tiếng thay ngành khi có rào cản thương mại.
Nguồn: vpsaspice.org (117 doanh nghiệp và tổ chức Việt Nam tham dự Gulfood 2026, trong đó 26 doanh nghiệp thuộc hiệp hội).
Điểm mạnh của gian hiệp hội là người mua tìm đúng ngành sẽ ghé. Điểm cần biết trước là bạn đứng cạnh chính đối thủ cùng ngành, dưới một nhận diện chung, và hiệp hội thường ưu tiên hội viên.
5. Khối Tư Nhân Làm Phần Nào
Khối tư nhân làm những việc cần tốc độ và cần người ở lại với doanh nghiệp lâu hơn năm ngày hội chợ.
| Loại đơn vị | Việc họ làm |
|---|---|
| Ban tổ chức hội chợ | Sở hữu và vận hành hội chợ, bán mặt bằng |
| Đại diện ban tổ chức tại Việt Nam | Nhận đăng ký gian cho hội chợ nước ngoài, giải thích điều khoản |
| Công ty xúc tiến thương mại tư nhân | Thuê sẵn gian, chia vị trí cho doanh nghiệp, tổ chức đoàn, xếp lịch gặp, hỗ trợ tại chỗ và sau hội chợ |
| Nhà thầu dựng gian | Thiết kế, thi công, tháo dỡ |
| Đơn vị giao nhận hàng triển lãm | Đưa hàng mẫu từ Việt Nam tới tận gian |
| Công ty lữ hành | Vé, visa, khách sạn cho đoàn |
Wisematch thuộc dòng thứ ba. Việc của chúng tôi gồm thuê gian tại hội chợ, nhận doanh nghiệp vào gian hoặc vào đoàn tham quan, chuẩn bị cùng họ trước ngày bay, và cùng liên hệ lại người mua sau khi về. Tại Gulfood 2027, Wisematch có gian N39-F2 rộng 80 m². Wisematch cũng là đại lý bán gian chính thức của Vietfood & Beverage – ProPack Vietnam.
Khối tư nhân có ba đặc điểm khác khối nhà nước: không xét duyệt hồ sơ theo kế hoạch năm, không có ngân sách hỗ trợ, và có thu phí dịch vụ. Bạn trả thêm tiền để đổi lấy tốc độ và người lo việc.
6. Ba Khối Đặt Cạnh Nhau
| Tiêu chí | Nhà nước | Hiệp hội | Tư nhân |
|---|---|---|---|
| Ai được tham gia | Doanh nghiệp đủ tiêu chí của đề án, đúng địa bàn hoặc ngành | Ưu tiên hội viên | Doanh nghiệp nào có nhu cầu và sản phẩm phù hợp |
| Thời điểm phải đăng ký | Sớm, theo kế hoạch năm | Theo thông báo của hiệp hội | Tới khi hết vị trí |
| Chi phí | Có thể được hỗ trợ một phần | Thường gần giá gốc cộng phí quản lý | Giá dịch vụ, không có hỗ trợ ngân sách |
| Hỗ trợ trước hội chợ | Tập huấn chung | Thông tin ngành | Rà tài liệu, xếp lịch gặp theo từng doanh nghiệp |
| Hỗ trợ sau hội chợ | Báo cáo tổng kết đoàn | Tuỳ hiệp hội | Cùng liên hệ lại người mua, tuỳ đơn vị |
| Điểm cần cân nhắc | Số suất có hạn, phải chờ duyệt | Đứng cạnh đối thủ cùng ngành | Phải kiểm tra đơn vị có gian thật hay không |
Ba khối không loại trừ nhau. Một doanh nghiệp có thể đi hội chợ này theo đoàn tỉnh và hội chợ khác theo một đơn vị tư nhân. Bài bốn cách đăng ký hội chợ Gulfood 2027 đặt các đường này cạnh nhau cho một hội chợ cụ thể.
7. Khi Nhà Nước Và Tư Nhân Cùng Làm, Năm Sự Kiện Năm 2024
Trước khi đưa doanh nghiệp ra hội chợ, cần có chỗ để họ nghe về thị trường. Năm 2024, Wisematch đồng tổ chức năm sự kiện như vậy cùng các cơ quan nhà nước và một đơn vị tổ chức hội chợ.
| Thời gian | Sự kiện | Cùng với | Quy mô |
|---|---|---|---|
| 07/03/2024 | Hội thảo thông tin xuất nhập khẩu thị trường Anh và châu Âu | Trung tâm Thông tin Công nghiệp và Thương mại, Bộ Công Thương | 140 doanh nghiệp, 20 gian trưng bày |
| 07/2024 | Hội nghị về ESG | Sở Công Thương Cần Thơ | 500 doanh nghiệp, 30 gian trưng bày |
| 26/09/2024 | Hội thảo thông tin và ứng dụng AI cho xuất nhập khẩu vào Hoa Kỳ, lần hai | Trung tâm Thông tin Công nghiệp và Thương mại | 160 doanh nghiệp, 25 gian trưng bày |
| 10/2024 | Hội thảo tập huấn lập báo cáo kiểm kê khí nhà kính | Sở Công Thương Long An | 200 doanh nghiệp, 10 gian trưng bày |
| 2024 | Hội nghị ngành nhựa tại SECC | Informa Markets | 200 doanh nghiệp, 10 gian trưng bày |
Số doanh nghiệp và số gian là số Wisematch ghi nhận tại từng sự kiện. Các hội thảo về thị trường Hoa Kỳ và châu Âu được Báo Công Thương, Tạp chí Công Thương, VOH đưa tin, đường dẫn ở trang giới thiệu Wisematch.
Cộng lại là 1.200 lượt doanh nghiệp và 95 gian trưng bày. Nghĩa là trong mô hình này, cơ quan nhà nước mang tới uy tín và mạng lưới doanh nghiệp địa phương, còn đơn vị tư nhân lo nội dung, diễn giả và vận hành.
8. Doanh Nghiệp Nên Dùng Khối Nào, Lúc Nào
| Tình huống | Nên tìm tới |
|---|---|
| Còn hơn một năm trước hội chợ, doanh nghiệp đủ tiêu chí, muốn giảm chi phí | Đoàn nhà nước hoặc hiệp hội. Hỏi Sở Công Thương và hiệp hội ngành từ quý một năm trước |
| Là hội viên một hiệp hội có gian chung tại hội chợ đó | Hiệp hội |
| Còn dưới sáu tháng, đoàn nhà nước đã chốt danh sách | Đơn vị tư nhân có gian sẵn, hoặc tự đăng ký với ban tổ chức |
| Chưa từng đi, chưa biết hội chợ có hợp không | Đoàn tham quan, của bất kỳ khối nào |
| Đã có phòng xuất khẩu, quen làm việc với ban tổ chức | Tự đăng ký. Không cần trung gian |
| Chưa rõ nên vào thị trường nào | Thương vụ, hội thảo thị trường, hoặc dịch vụ tư vấn thâm nhập thị trường |
Về dòng cuối, Wisematch có dịch vụ tư vấn thâm nhập thị trường. Về các hội chợ thực phẩm đang mở đăng ký, bạn xem danh sách hội chợ thực phẩm quốc tế 2026–2027.
9. Năm Hiểu Lầm Về Xúc Tiến Thương Mại
9.1. “Xúc Tiến Thương Mại Là Đi Hội Chợ”
Hội chợ chỉ là một trong bốn nhóm hoạt động theo luật. Và ngay với hội chợ, năm ngày đứng gian là phần ngắn nhất. Phần dài là ba tháng chuẩn bị và một tháng liên hệ lại.
9.2. “Đi Theo Đoàn Nhà Nước Là Được Lo Hết”
Đoàn lo gian và một phần chi phí. Hàng mẫu, tài liệu, lịch gặp và người đứng gian vẫn là việc của bạn.
9.3. “Đi Hội Chợ Là Có Đơn Hàng”
Không ai cam kết được điều đó. Tại Gulfood 2026, 88% nhà trưng bày đánh giá hội chợ là quan trọng. Con số này không có nghĩa 88% có đơn. Nó là điểm đánh giá mức độ quan trọng của sự kiện.
9.4. “Xúc Tiến Thương Mại Chỉ Dành Cho Doanh Nghiệp Lớn”
Khu gian quốc gia và gian chung sinh ra chính cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, vì họ không đủ sức thuê gian riêng. Doanh nghiệp nhỏ hơn nữa có thể bắt đầu bằng một chuyến tham quan.
9.5. “Đơn Vị Tư Nhân Nào Cũng Như Nhau”
Không. Có đơn vị có gian thật tại hội chợ, có đơn vị chỉ bán tour. Bạn hỏi mã gian, sơ đồ vị trí và tên công ty đứng trên danh bạ nhà trưng bày của ban tổ chức. Wisematch có trang nhà trưng bày trên website Gulfood dưới tên WISEMATCH VIETNAM LTD.
10. Đo Hiệu Quả Xúc Tiến Thương Mại Thế Nào
| Chỉ số | Đo cái gì | Đừng nhầm với |
|---|---|---|
| Số cuộc gặp có lịch hẹn trước | Mức độ chuẩn bị | Số người ghé gian |
| Số khách hỏi giá theo số lượng cụ thể | Nhu cầu thật | Số danh thiếp |
| Số khách còn trao đổi sau 30 ngày | Cơ hội thật | Số biên bản ghi nhớ ký tại chỗ |
| Chi phí trên mỗi khách tiềm năng | Có nên đi tiếp không | Tổng chi phí chuyến đi |
Biên bản ghi nhớ ký trước ống kính là hình ảnh đẹp cho bản tin. Thứ doanh nghiệp cần đếm là số người mua còn trả lời email sau một tháng. Bài đi hội chợ về không có đơn hàng nói về khoảng cách giữa hai con số đó.
Chưa biết nên đi theo đoàn nào? Nhắn Zalo 035 462 4102 mặt hàng, tỉnh đặt trụ sở và hội chợ bạn đang cân nhắc. Wisematch nói thẳng trường hợp nào bạn nên tìm tới Sở Công Thương hoặc hiệp hội trước.
11. Câu Hỏi Thường Gặp Về Xúc Tiến Thương Mại
11.1. Xúc Tiến Thương Mại Là Gì?
Là hoạt động thúc đẩy, tìm kiếm cơ hội mua bán hàng hoá và cung ứng dịch vụ, gồm khuyến mại, quảng cáo thương mại, trưng bày giới thiệu hàng hoá dịch vụ, và hội chợ triển lãm thương mại, theo Điều 3 Luật Thương mại 2005.
11.2. Cơ Quan Nào Quản Lý Xúc Tiến Thương Mại?
Cục Xúc tiến thương mại thuộc Bộ Công Thương. Ở địa phương là Sở Công Thương và các trung tâm xúc tiến thương mại của tỉnh, thành phố.
11.3. Doanh Nghiệp Có Được Nhà Nước Hỗ Trợ Chi Phí Đi Hội Chợ Không?
Có thể, nếu tham gia một đề án thuộc Chương trình cấp quốc gia về xúc tiến thương mại hoặc chương trình của tỉnh. Doanh nghiệp tham gia qua đơn vị chủ trì đề án, không tự nộp đơn riêng.
11.4. Công Ty Xúc Tiến Thương Mại Tư Nhân Làm Gì?
Thuê gian tại hội chợ, tổ chức đoàn, chuẩn bị cùng doanh nghiệp trước ngày bay, hỗ trợ tại gian và sau hội chợ. Họ thu phí dịch vụ và không có ngân sách hỗ trợ.
11.5. Wisematch Có Thuộc Bộ Công Thương Không?
Không. Wisematch là công ty tư nhân, là đối tác của Trung tâm Thông tin Công nghiệp và Thương mại (Bộ Công Thương), chi nhánh TP.HCM, trong việc cung cấp thông tin doanh nghiệp về xuất nhập khẩu.
11.6. Doanh Nghiệp Nhỏ Nên Bắt Đầu Xúc Tiến Xuất Khẩu Từ Đâu?
Từ một hội thảo thị trường hoặc một chuyến tham quan hội chợ, trước khi thuê gian. Các bước tiếp theo nằm ở trang dịch vụ của Wisematch và bài 90 ngày trước ngày bay.
Người viết: Maximillien Quân Phạm, người sáng lập Wisematch.
